Doğa ve rakım
Tek bakışta deniz seviyesinden 2.365 metreye.
Akdeniz’de kıyıdan bu kadar dik yükselen az yer vardır. Çıralı sahili ile Tahtalı’nın zirvesi arasında Türkiye’nin güneyindeki manzaraların neredeyse hepsi bulunur ve iki günde çoğunun içinden yürürsünüz.
01 Olimpos-Beydağları Milli Parkı
1972’den beri korunan bir kıyı.
Milli park, Antalya’nın güneyinden Gelidonya Burnu’na kadar kıyı boyunca uzanır ve Tahtalı Dağı’nın zirvesine kadar tırmanır. Olimpos ve Phaselis antik kentlerini, Yanartaş’ın yanan kayalarını ve bölgenin en az yapılaşmış kıyılarından bazılarını korur.
Botanikçiler park sınırları içinde 865’ten fazla bitki türü kaydetmiştir; yaklaşık 25’i dünyada başka hiçbir yerde yetişmez. Beycik, parkın içinde, kıyıdaki çam ormanının dağa yerini bırakmaya başladığı noktadadır.
- kuruluş
- 1972
- hektar
- 34.425
- bitki türü
- 865+
- endemik
- ~25
02 Yaşam kuşakları
Mevsimlerin içinden tırmanın.
Her birkaç yüz metrelik yükseklik, yüzlerce kilometre kuzeye gitmek gibidir. Tırmanmak için kaydırın.
-
© Alexey Komarov · CC BY-SA 4.0 0–10 m
Kumsal ve kumullar
Çıralı’nın uzun kumsalı, Akdeniz’de deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta) yuva yaptığı yerlerden biridir. Mayıs’tan Eylül’e dişiler yumurtlamak için geceleri kumsala çıkar; yedi sekiz hafta sonra yavrular denize koşar.
- Deniz kaplumbağası
-
© Zeynel Cebeci · CC BY-SA 4.0 10–600 m
Maki ve kıyı çamları
Seyrek çam ormanlarının altında her dem yeşil çalılar: soyulan kırmızı kabuğuyla sandal ağacı, mersin, sakız ve kermes meşesi. Dereleri zakkumlar süsler; ilkbaharda yamaçlar orkide ve siklamenle dolar.
- Sandal ağacı
- Mersin
- Zakkum
- Siklamen
-
© vom Thüringer · CC BY 3.0 600–1.300 m
Kızılçam ormanı
Kızılçam parkta en yaygın orman türüdür. Neredeyse yalnızca Türkiye’de, Midilli’de ve Kafkasya’da yaşayan küçük bir kuş olan Anadolu sıvacıkuşunun da evidir; köyün çevresindeki çamlarda ona bakın. Arılar burada bu çamlarda yaşayan bir koşnilin tatlı salgısını toplar; dünyadaki çam balının büyük bölümü bu sayede Türkiye’de üretilir.
- Kızılçam
- Anadolu sıvacıkuşu
- Çınar
Buradasınız · 950 m
-
© Zeynel Cebeci · CC BY-SA 4.0 1.300–1.900 m
Sedir ve göknar
Yaklaşık 1.300 metrenin üstünde ilk Toros sedirleri belirir; sırtlarda geniş ve düz tepeli, yer yer Toros göknarıyla birlikte. Akdeniz’in en değerli ağaçlarındandırlar: kokulu ve çürümeye dayanıklı odunları antik dünyada tapınakların, sarayların ve gemilerin yapımında kullanıldı; Likya sedirleri de gemi yapımı için çok aranırdı. Bugün bu türün (Cedrus libani) dünyadaki ormanlarının büyük bölümü Türkiye’nin Toros Dağları’ndadır. Tür “hassas” olarak sınıflandırıldığı için, yavaş büyüyen ve bazıları yüzyıllık olan bu ağaçlar koruma altındadır. Hava incelir ve serinler; kışın büyük bölümünde burada kar kalır.
- Toros sediri
- Toros göknarı
- Yaban keçisi
-
© Buse Kocaaslan · CC BY-SA 4.0 1.900–2.365 m
Kireçtaşı zirve
Ağaçların üzerinde: çıplak gri kireçtaşı, dikenli yastık bitkileri ve kar eridikten sonra açan alpin çiçekler. Yaban keçileri yarlarda dolaşır; kartallar Tahtalı’nın zirvesinin üzerinde yükselen hava akımlarında süzülür.
- Yastık bitkileri
- Bahar soğanlıları
- Kartallar
03 Gözünüz açık olsun
Patikadaki komşularımız.
-
© Eco cruising · CC BY-SA 4.0 Deniz kaplumbağası
Caretta caretta
Her yaz Çıralı sahiline yuva yapar. İşaretli yuvalardan uzak durun ve geceleri kumsalı karanlık bırakın.
-
© Christoph Moning (iNaturalist user christoph_moning) · CC BY 4.0 Anadolu sıvacıkuşu
Sitta krueperi
Göğsünde kestane rengi bir leke olan, minik ve hiç durmayan bir kuş; Türkiye’nin, Midilli’nin ve Kafkasya’nın çam ormanlarında yaşar.
-
© Benjamin Carbuccia · CC BY 4.0 Yaban keçisi
Capra aegagrus
Evcil keçinin yabani atası; milli parkın ıssız yarlarında hâlâ yaşar. Görülürse de genellikle uzaktan görülür.
-
© Andrey Butko · CC BY-SA 3.0 Sandal ağacı
Arbutus andrachne
Pürüzsüz, tarçın kırmızısı kabuğuyla yıl boyu tanınır; kabuk yazın soyularak altındaki yeşili ortaya çıkarır.
-
© Alexey Komarov · CC BY-SA 4.0 Siklamen
Cyclamen spp.
Patika boyunca kayaların arasına sıkışmış pembe çiçekler; sonbaharda ve kış sonunda yeniden açar.
-
© Zeynel Cebeci · CC BY-SA 4.0 Toros sediri
Cedrus libani
Yüksek Torosların ağacı. Tahtalı’da yaklaşık 1.300 metreden itibaren görülür; kat kat tepeleri kar ve rüzgârla şekillenir.
-
© Zeynel Cebeci · CC BY-SA 4.0 Kızılçam
Pinus brutia
Çoğu zaman içinden yürüdüğünüz orman: seyrek, mis kokulu, uzun ibreli ve ayağınızın altında yumuşak bir örtüyle.
-
Bulduğunuz gibi bırakın
- Meyve kabukları dahil bütün çöpünüzü yanınızda götürün.
- Ormanda asla ateş yakmayın. Yaz yangınları burada hızla yayılır.
- Erozyonu önlemek için dik arazide patikadan ayrılmayın.
- Çiçek ve soğan koparmayın; birçoğu nadirdir.
- Çıralı sahilinde işaretli yuvaların yakınında ışık kullanmayın, kazı yapmayın.